Najważniejsze w skrócie
- W granicach stolicy działa osiem stałych przepraw przez Wisłę – siedem drogowych i Most Średnicowy pełniący funkcję kolejową (z kładkami pieszo-rowerowymi po bokach).
- Najstarszy istniejący dziś to Most Poniatowskiego, oddany 6 stycznia 1914 roku i odbudowany po II wojnie światowej.
- Najnowszy drogowy to Most Południowy (2020), a wcześniej najmłodszym „dużym” mostem miejskim był Most Marii Skłodowskiej-Curie z marca 2012 roku.
- Wszystkie przedwojenne przeprawy zostały wysadzone przez Niemców we wrześniu 1944 roku.
- Mosty Warszawskie to również nazwa zespołu przepraw nad Odrą we Wrocławiu – zupełnie inny obiekt, tylko podobnie brzmiący.
Wyobraź sobie, że stoisz na skarpie przy Zamku Królewskim i patrzysz w dół, na wstęgę Wisły. Widzisz cztery, może pięć przepraw naraz. Każda ma swoją historię, która często zaczyna się od gruzu, saperów i pontonów układanych w 1945 roku. Mosty warszawskie to nie zbiór stalowych konstrukcji do zaliczenia na weekendowym spacerze. To zapis tego, jak stolica przez półtora wieku uczyła się łączyć dwa brzegi.
Zanim w 1864 roku Stanisław Kierbedź spiął Śródmieście z Pragą pierwszym stałym mostem, warszawiacy przeprawiali się na łyżwach, promach i chwiejnych mostach pontonowych, które trzeba było demontować przed każdą powodzią. Osiemdziesiąt lat później, we wrześniu 1944, Wisła znów stała się barierą. Niemcy wysadzili wszystko, co miało filary. To, czym dziś jeździmy, to w dużej mierze historia odbudowy.
Mosty warszawskie – czym są i ile przepraw łączy brzegi Wisły w stolicy
Mosty warszawskie to zespół ośmiu stałych przepraw przez Wisłę w granicach administracyjnych stolicy. Siedem z nich to mosty drogowe (w tym drogowo-tramwajowe), jedna jest kolejowa. Tą ostatnią jest Most Średnicowy, wzdłuż którego biegną też kładki pieszo-rowerowe.
Ile w ogóle jest tych mostów? Tu zaczyna się problem, bo odpowiedź zależy od tego, co dokładnie liczysz. Do standardowej listy wchodzą tylko przeprawy w granicach miasta. Bez odcinków autostradowych poza Warszawą, bez samodzielnych kładek pieszo-rowerowych, które traktuje się jako osobną kategorię.
Podział funkcjonalny jest prosty:
- most drogowy – obsługuje ruch samochodowy, często z osobnymi pasami dla autobusów i chodnikami dla pieszych
- most kolejowy – przeznaczony wyłącznie dla ruchu pociągów; w Warszawie to przede wszystkim Most Średnicowy
- most drogowo-tramwajowy – z torowiskiem tramwajowym wpiętym w jezdnię lub obok niej; w Warszawie należą tu m.in. Śląsko-Dąbrowski, Gdański i Skłodowskiej-Curie
Skąd biorą się rozbieżne liczby w internecie? Zwykle stąd, że autorzy mieszają mosty kolejowe z drogowymi albo doliczają kładki pieszo-rowerowe bez rozróżnienia. Do tego dochodzi mylenie z wrocławskim zespołem Mostów Warszawskich nad Odrą. To zupełnie osobny obiekt, tylko o zbieżnej nazwie.
Przedwojenne mosty w Warszawie – od Mostu Kierbedzia do wybuchu II wojny światowej
W sierpniu 1939 roku Warszawa miała cztery stałe mosty przez Wisłę: Kierbedzia, Poniatowskiego, Średnicowy oraz most pod Cytadelą. Efekt siedemdziesięciu pięciu lat inwestycji. Bo zanim pojawił się Kierbedź, stolica przez większą część roku obchodziła się mostami łyżwowymi i pontonowymi, demontowanymi przed każdą powodzią i ruszaniem kry.
Most Kierbedzia – pierwszy stały most przez warszawską Wisłę
Rok 1864. Warszawa dostała wreszcie trwałą przeprawę między Śródmieściem a Pragą. Most zaprojektował Stanisław Kierbedź jako most kratownicowy oparty na sześciu masywnych filarach kamiennych. Przetrwał I wojnę światową. Jego kamienne podpory, zniszczone we wrześniu 1944, posłużyły później do budowy Mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Stare weszło w nowe.
Most Poniatowskiego – otwarcie w 1914 roku i rola w międzywojennej Warszawie
Most Księcia Józefa Poniatowskiego wznoszono w latach 1905–1913, a oficjalne oddanie do użytku nastąpiło 6 stycznia 1914 roku (Urząd m.st. Warszawy – Dzielnica Śródmieście, 2023). Był to największy przedwojenny most drogowy stolicy, łączący plac Na Rozdrożu z Pragą. Przez całe dwudziestolecie pełnił rolę głównej arterii komunikacyjnej.
Jedno powszechne nieporozumienie warto tu wyjaśnić od razu. Wiele osób myli Poniatowskiego ze Śląsko-Dąbrowskim, bo oba są „stare i blisko centrum”. To zupełnie różne przeprawy. Poniatowskiego łączy Aleje Jerozolimskie z Pragą-Południe, a Śląsko-Dąbrowski to element Trasy W-Z na wysokości Starego Miasta.
Uzupełnieniem sieci był Most Średnicowy, kolejowa przeprawa oddana w 1921 roku, która wpięła Warszawę Wschodnią i Zachodnią w jeden przelotowy węzeł kolejowy. Do dziś nie ma dla niej pełnowartościowej alternatywy. Żadnej.
Zniszczenie i powojenna odbudowa: warszawskie mosty w czasie Powstania Warszawskiego i w okresie PRL
Wrzesień 1944 roku. Warszawa zostaje odcięta od prawego brzegu Wisły. Wszystkie cztery stałe mosty wysadzili wycofujący się Niemcy. Miasto stało nad rzeką bez jednej przeprawy zdolnej udźwignąć ruch, a odbudowa okazała się jednym z najtrudniejszych zadań powojennej dekady.
Wysadzenie mostów w 1944 roku – jak Warszawa została odcięta od prawego brzegu
Pierwsze uszkodzenia mosty dostały już we wrześniu 1939, podczas obrony miasta. Ale zniszczenia z 1944 roku były katastrofalne. Niemcy systematycznie wysadzali Kierbedzia, Poniatowskiego, Średnicowy i most pod Cytadelą. Najpierw w trakcie Powstania Warszawskiego, żeby uniemożliwić powstańcom łączność między brzegami. Potem, po jego upadku, żeby opóźnić natarcie Armii Czerwonej. Wszystko. Metodycznie.
Prowizoryczne mosty pontonowe 1945 – pierwsze powojenne połączenie brzegów
Zaraz po wyzwoleniu, wiosną 1945, saperzy zbudowali dwie prowizoryczne przeprawy pontonowe: „wysokowodną” i „niskowodną”. Konstrukcje na czas, pod ograniczony ruch. Ale to dzięki nim Warszawa w ogóle mogła zacząć funkcjonować jako jeden organizm miejski. Pierwsze tramwaje pojechały na Pragę w 1946 roku właśnie po tych prowizorkach, zanim jeszcze ruszyła odbudowa mostów kapitalnych.
Trasa W-Z i Most Śląsko-Dąbrowski – sztandarowa inwestycja odbudowy
Most Poniatowskiego odbudowano w latach 1946–1949 na ocalałych filarach. I w tym samym 1949 roku, 22 lipca, otwarto Most Śląsko-Dąbrowski jako centralny element Trasy W-Z. Wykorzystano ocalałe podpory Kierbedzia, co pokazuje pragmatyczne podejście do odbudowy. Nie zaczynano od zera tam, gdzie można było wpiąć się w istniejącą infrastrukturę (Inżynier Mazowsza, 2011).
Nazwa mostu nie jest przypadkowa. Upamiętnia wkład hutników i górników Zagłębia Śląskiego i Dąbrowskiego w powojenną odbudowę stolicy. Dostarczali stal, cement i ludzi. Trasa W-Z z mostem w środku była pierwszą wielką miejską inwestycją nowej władzy i symbolem odradzającego się miasta (Urząd m.st. Warszawy – Dzielnica Śródmieście, 2025). Więcej o tej ikonicznej trasie znajdziesz w Trasa W-Z — pierwsza wielka inwestycja PRL, a o pierwszym odbudowanym po wojnie placu w Rynek Mariensztacki — pierwszy odbudowany plac.
Mosty schyłkowego PRL – Łazienkowski, Grota-Roweckiego i nowa doktryna komunikacyjna
Kolejne dwie dekady to już inna filozofia budowania. Most przy Cytadeli odtworzono w 1959 roku jako dwupoziomowy Most Gdański, drogowo-kolejowy, z linią tramwajową na górze i torowiskiem PKP pod spodem. Most Łazienkowski (1974) i Most gen. Stefana Grota-Roweckiego (1981) powstały natomiast w myśl zupełnie nowego podejścia: szerokie trasy przelotowe, wjazdy węzłami, priorytet dla samochodu.
Mosty przestały być śródmiejskimi arteriami z chodnikami i tramwajami. Stały się fragmentami tras szybkiego ruchu. Ta doktryna to też szerszy kontekst komunizm w Warszawie, w którym powstawał wtedy nie tylko MDM i socrealizm w architekturze Warszawy, ale i cały układ komunikacyjny lewobrzeżnej stolicy.
Wszystkie mosty w Warszawie po kolei – lista i charakterystyka współczesnych przepraw
Idąc z biegiem Wisły od północy do południa, mosty warszawskie ustawiają się w następującej kolejności: Marii Skłodowskiej-Curie, Grota-Roweckiego, Gdański, Śląsko-Dąbrowski, Średnicowy, Świętokrzyski, Poniatowskiego, Łazienkowski, Siekierkowski i Południowy. Dziesięć przepraw łącznie, jeśli liczyć Most Średnicowy jako pełnoprawny obiekt kolejowy.
Mosty w Warszawie po kolei – nazwy wszystkich przepraw od północy do południa
Most Marii Skłodowskiej-Curie – otwarty w marcu 2012 roku, drogowo-tramwajowy z osobną kładką pieszo-rowerową, część północnej obwodnicy miasta. Łączy Bielany z Białołęką i przez długi czas był najmłodszym mostem miejskim w pełnym tego słowa znaczeniu.
Most gen. Stefana Grota-Roweckiego – oddany w 1981 roku, wchodzi w skład Trasy Toruńskiej i ekspresowej obwodnicy Warszawy. Klasyczny most drogowy dla ruchu tranzytowego. Żadnych tramwajów, żadnych pieszych.
Most Gdański – dwupoziomowy, z 1959 roku, na filarach dawnego mostu pod Cytadelą. Górą linia tramwajowa i jezdnie, dołem tory kolejowe linii obwodowej.
Most Śląsko-Dąbrowski – powojenna wizytówka z 1949 roku, drogowo-tramwajowy, element Trasy W-Z. Historia w asfalcie.
Most Świętokrzyski – otwarty w 2000 roku, pierwszy warszawski most wantowy z charakterystycznym pylonem widocznym z Powiśla. Drogowo-pieszo-rowerowy, i architektonicznie zupełnie inny niż wszystko, co go poprzedzało.
Most Poniatowskiego – najstarszy istniejący dziś most drogowy stolicy (1914, odbudowa 1949), łączy Aleje Jerozolimskie z Pragą; obok stała kiedyś ikona Stadion Dziesięciolecia i bazar Europa, po której zostało dzisiejsze Narodowe.
Most Łazienkowski – oddany w 1974 roku, element Trasy Łazienkowskiej. Po pożarze konstrukcji w lutym 2015 roku odbudowany w kilka miesięcy. Sprawnie.
Most Siekierkowski – drugi warszawski wantowy, z 2002 roku, łączy Mokotów z Pragą-Południe i Wawrem przez Trasę Siekierkowską.
Most Południowy – najmłodszy drogowy most stolicy, oddany w grudniu 2020 roku, część południowej obwodnicy Warszawy (S2). Doprowadził wreszcie do sensownego objazdu centrum od dołu.
Ciekawostki i rekordy – najstarszy i najnowszy most w Warszawie
Rekordy dzielą się dwutorowo. Najstarszy istniejący dziś most drogowy to Poniatowskiego. Ale najstarsze zachowane elementy w mieście to filary Mostu Gdańskiego, pochodzące jeszcze z XIX-wiecznego mostu pod Cytadelą. Najnowszy pełnowymiarowy most drogowy to Południowy z 2020, a najmłodszy typowo miejski (z tramwajem, pieszymi, rowerami) to Skłodowskiej-Curie z 2012.
Mosty warszawskie na mapie – jak zorientować się w układzie przepraw
Najprościej myśleć o mostach jak o poprzeczkach drabiny między Śródmieściem, Bielanami, Mokotowem a Pragą i Białołęką. Trzy północne (Skłodowskiej, Grota, Gdański) obsługują tranzyt i połączenia północnych dzielnic. Cztery centralne (Śląsko-Dąbrowski, Świętokrzyski, Średnicowy, Poniatowskiego) to śródmiejski krwiobieg. Trzy południowe (Łazienkowski, Siekierkowski, Południowy) rozprowadzają ruch między Mokotowem, Wilanowem i Pragą-Południe.
Taka mapa w głowie naprawdę pomaga w nawigacji.
Potoczne nazwy warszawskich mostów – słowniczek dla przyjezdnych
W warszawskim slangu praktycznie żaden most nie jest nazywany oficjalnie. Kilka przykładów:
- Łazienkowski → „Łazienka” (jak w: „stoi Łazienka, nie jedź tam”)
- Poniatowskiego → „Poniak” albo „Poniatos” (jak w: „ściąłem przez Poniaka i się przebiłem”)
- Skłodowskiej-Curie → „Północny” lub „Północniak” – nazwa mówi o lokalizacji, nie o patronce
- Południowy → „Południówka”
- Siekierkowski → „Siekier” albo „Siekierka”
- Świętokrzyski → „Święty” lub „Świętok” – krótko i bez ceregieli
| Most | Rok otwarcia | Typ konstrukcji | Funkcja |
|---|---|---|---|
| Skłodowskiej-Curie | 2012 | ekstradosowy, żelbetowo-stalowy | drogowo-tramwajowy + kładka |
| Grota-Roweckiego | 1981 | stalowy belkowy | drogowy (trasa ekspresowa) |
| Gdański | 1959 | stalowy dwupoziomowy | drogowo-tramwajowo-kolejowy |
| Śląsko-Dąbrowski | 1949 | stalowy belkowy | drogowo-tramwajowy |
| Średnicowy | 1921 / 1949 (odbud.) | kratownicowy stalowy | kolejowy + kładki |
| Świętokrzyski | 2000 | wantowy | drogowy + pieszo-rowerowy |
| Poniatowskiego | 1914 / 1949 (odbud.) | stalowy z filarami kamiennymi | drogowo-tramwajowy |
| Łazienkowski | 1974 | stalowy belkowy | drogowy (Trasa Łazienkowska) |
| Siekierkowski | 2002 | wantowy | drogowy |
| Południowy | 2020 | stalowy belkowy | drogowy (obwodnica S2) |
Założenia: typy konstrukcji i lata otwarcia zgodnie ze stanem publikowanym przez Urząd m.st. Warszawy w 2026 roku.
Kluczowy wniosek
Warszawska sieć mostów to dziesięć różnych opowieści, a nie jedna spójna wizja urbanistyczna. Jeśli chcesz zrozumieć, dlaczego Świętokrzyski wygląda jak koncert, a Grota jak autostradowa poprzeczka – zacznij od dekady, w której powstał każdy z nich. To wyjaśni ich charakter lepiej niż jakikolwiek plan miasta.
Mosty kolejowe w Warszawie – Most Średnicowy i przeprawy szynowe przez Wisłę
Warszawa ma dwie kluczowe kolejowe przeprawy przez Wisłę. To Most Średnicowy, typowo kolejowy, oraz dolny poziom Mostu Gdańskiego, po którym biegną tory linii obwodowej. Obie obsługują niemal cały ruch pasażerski i towarowy między lewym a prawym brzegiem.
Most Średnicowy oddano do użytku w 1921 roku, ale współczesna konstrukcja stalowa kratownicowa pochodzi z odbudowy powojennej. Pierwotny most wysadzono w 1944, odtworzono w latach 1946–1949 na częściowo ocalonych filarach. Po odbudowie przeszedł próby obciążenia, czyli kontrolowane obciążenie mostu ciężkim taborem przed dopuszczeniem do ruchu. Wrócił do służby jako główna kolejowa arteria wschód-zachód. I jest nią do dziś.
Rola Mostu Średnicowego w warszawskim węźle kolejowym jest trudna do przecenienia. Łączy Warszawę Wschodnią z Zachodnią, przechodząc przez Centralną i Śródmieście. Obsługuje ruch dalekobieżny (pociągi Intercity), regionalny (Koleje Mazowieckie) i miejski (Szybka Kolej Miejska). Wzdłuż mostu biegną kładki pieszo-rowerowe, choć są to konstrukcje odrębne od samego przęsła kolejowego. Wielu warszawiaków traktuje je zresztą jako osobny obiekt.
Dolna kondygnacja Mostu Gdańskiego to część kolejowej linii obwodowej, używana głównie do ruchu towarowego i objazdów. Właśnie stąd biorą się rozbieżności w liczeniu. Ludzie mieszają pojęcia mostu kolejowego z drogowym i wrzucają wszystkie przeprawy do wspólnego liczenia. Wychodzi im 12, 9 albo 7, zależnie od tego, co dołożyli. Standardowa lista mówi o ośmiu stałych mostach, uwzględniając Średnicowy jako jedyny w pełni kolejowy obiekt.
Głos ekspertów i źródeł urzędowych o warszawskich mostach
Trzy oficjalne źródła pozwalają osadzić historię warszawskich mostów w twardych faktach. Dwa miejskie, jedno branżowe. Każde patrzy z innej perspektywy i razem dają pełniejszy obraz niż jakiekolwiek popularne zestawienie.
Perspektywa urzędowa: chronologia i symbolika. Notka Urzędu m.st. Warszawy dla Dzielnicy Śródmieście precyzuje daty powstania Mostu Poniatowskiego: budowa w latach 1905–1913, oficjalne oddanie do użytku 6 stycznia 1914 roku (Urząd m.st. Warszawy – Dzielnica Śródmieście, 2023). To fundament chronologii. Pozwala precyzyjnie osadzić powojenną odbudowę mostu w latach 1946–1949 w szerszej historii warszawskich przepraw.
Drugie źródło urzędowe dotyczy Mostu Śląsko-Dąbrowskiego i podkreśla symboliczny wymiar jego nazwy, uhonorowanie wkładu hutników i górników Zagłębia Śląskiego i Dąbrowskiego w powojenną odbudowę stolicy (Urząd m.st. Warszawy – Dzielnica Śródmieście, 2025). To nie tylko infrastruktura. To gest społeczny wpisany w topografię miasta.
Perspektywa inżynierska: ciągłość infrastruktury. Publikacja Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pokazuje, że Most Śląsko-Dąbrowski został oddany 22 lipca 1949 roku i wykorzystał ocalałe filary dawnego Mostu Kierbedzia (Inżynier Mazowsza, 2011). Nowy most na starych podporach. XIX wiek dosłownie wpięty w powojenną Trasę W-Z.
Te trzy źródła razem dają coś rzadkiego: perspektywę urzędową (fakty i daty), branżową (rozwiązania konstrukcyjne) oraz symboliczno-narracyjną (znaczenie mostów dla tożsamości miasta). Większość popularnych opisów ma tylko pierwsze z tych trzech.
Najważniejsze wnioski o mostach warszawskich
- W Warszawie działa osiem stałych mostów przez Wisłę – siedem drogowych i Most Średnicowy jako kolejowy.
- Najstarszy istniejący most drogowy to Poniatowskiego (1914, odbudowany 1946–1949).
- Najnowszy to Most Południowy (2020); najmłodszy „duży” most miejski – Most Marii Skłodowskiej-Curie (2012).
- Pierwszy stały most stolicy, Kierbedzia z 1864 roku, nie istnieje. Ale jego filary posłużyły do budowy Mostu Śląsko-Dąbrowskiego.
- Wszystkie przedwojenne mosty zostały wysadzone przez Niemców we wrześniu 1944 roku.
- Dwa warszawskie mosty wantowe, Świętokrzyski (2000) i Siekierkowski (2002), otworzyły nową epokę architektoniczną warszawskich przepraw.
- „Mosty Warszawskie” we Wrocławiu to zespół przepraw nad Odrą. Inny obiekt, zbieżna nazwa.
Najczęściej zadawane pytania o mosty warszawskie
Ile jest mostów w Warszawie nad Wisłą?
W granicach Warszawy funkcjonuje obecnie osiem stałych mostów przez Wisłę. Siedem drogowych (Skłodowskiej-Curie, Grota-Roweckiego, Gdański, Śląsko-Dąbrowski, Świętokrzyski, Poniatowskiego, Łazienkowski, Siekierkowski, Południowy) oraz Most Średnicowy pełniący funkcję kolejową, z kładkami pieszo-rowerowymi po bokach. Różne liczby w publikacjach biorą się z mieszania mostów kolejowych z drogowymi i doliczania odrębnych kładek pieszo-rowerowych do ogólnej puli.
Który most w Warszawie jest obecnie najstarszy?
Najstarszym istniejącym dziś mostem drogowym Warszawy jest Most Księcia Józefa Poniatowskiego. Budowano go w latach 1905–1913, oficjalne oddanie do użytku nastąpiło 6 stycznia 1914 roku. Po zniszczeniach z 1944 roku odbudowano go w latach 1946–1949 na ocalałych kamiennych filarach i wrócił do funkcji głównej przeprawy śródmiejskiej, łączącej Aleje Jerozolimskie z Pragą.
Który most w Warszawie jest najnowszy?
Najmłodszy pełnowymiarowy most drogowy w Warszawie to Most Południowy, oddany w grudniu 2020 roku jako element południowej obwodnicy stolicy w ciągu drogi ekspresowej S2. Wcześniej za najnowszy „miejski” most uchodził Most Marii Skłodowskiej-Curie, otwarty w marcu 2012 roku, drogowo-tramwajowy z osobną kładką pieszo-rowerową, łączący Bielany z Białołęką.
Czym różnią się Mosty Warszawskie we Wrocławiu od mostów w Warszawie?
To dwa zupełnie różne obiekty o mylnie podobnych nazwach. Mosty Warszawskie we Wrocławiu to zespół pięciu przepraw nad Odrą i jej kanałami w północnej części miasta. Natomiast mosty warszawskie w potocznym znaczeniu to przeprawy przez Wisłę w granicach stolicy Polski. Zbieżność nazw wynika stąd, że wrocławskie mosty prowadzą w kierunku Warszawy, stąd historyczna nazwa.
Co stało się z warszawskimi mostami podczas Powstania Warszawskiego?
We wrześniu 1944 roku wszystkie cztery stałe przedwojenne mosty w Warszawie: Kierbedzia, Poniatowskiego, Średnicowy oraz most pod Cytadelą, zostały wysadzone przez wycofujących się Niemców. Zniszczenia rozpoczęły się jeszcze w trakcie Powstania Warszawskiego, żeby uniemożliwić powstańcom łączność między brzegami. Po upadku powstania dokończono destrukcję pozostałych przęseł. Miasto pozostało bez jednej stałej przeprawy aż do wiosny 1945 roku, gdy saperzy zbudowali prowizoryczne mosty pontonowe.
Podsumowanie – dlaczego warto znać historię warszawskich mostów
Warszawskie mosty to nie tylko infrastruktura drogowa. To zapis historii miasta w stali i betonie: od carskiej inwestycji Kierbedzia z 1864 roku, przez tragedię wysadzenia wszystkich przepraw w 1944, aż po współczesne mosty wantowe widoczne z odległości kilku kilometrów. Kiedy następnym razem będziesz przejeżdżał Śląsko-Dąbrowskim albo mijał pylon Świętokrzyskiego, spójrz na nie inaczej. Nie jak na kolejną poprzeczkę w drodze do celu.
Jeśli interesuje Cię szersza panorama powojennej odbudowy stolicy, sprawdź powiązane teksty o innych ikonach tamtej epoki, jak Pałac Kultury i Nauki — ikona Warszawy czy Rotunda PKO — ikona architektury PRL. Ten sam okres, ta sama doktryna, ci sami architekci. Tyle że po lewej stronie Wisły.
Źródła
- Urząd m.st. Warszawy – Dzielnica Śródmieście, 2023 srodmiescie.um.warszawa.pl
- Inżynier Mazowsza, 2011 maz.piib.org.pl
- Urząd m.st. Warszawy – Dzielnica Śródmieście, 2025 srodmiescie.um.warszawa.pl
